Donald Trump, een goddelijke sloopkogel

Geleid door een onverzadigbare behoefte aan macht, geld, succes en bewondering, breekt Donald Trump de democratie, het milieu en de internationale rechtsorde af. Hoe kan het dat deze narcistische man zonder kennis van zaken is uitgegroeid tot de machtigste leider ter wereld? Hij sleurt de wereld mee in conflicten die veel menselijk leed veroorzaken. Er dreigt een enorme energiecrisis te ontstaan die tot een wereldwijde economische ontwrichting en een veel groter conflict kan leiden. Die dreiging kan me angstig maken. Ik probeer er dan op te vertrouwen dat het goed zal komen, maar terwijl ik me aan die hoop vasthoud, voel ik me steeds meer als een drenkeling die zich midden op de oceaan vastklampt aan een wrakstuk, terwijl de zon langzaam ondergaat. Hoe ga ik om met die angst, nu alles lijkt te wankelen? Het antwoord vind ik in natuurfilosofieën, zoals die van de Aboriginals en de taoïsten. Zij bieden mij een andere blik op de werkelijkheid: Donald Trump is niet de schuldige en niet de oorzaak van de problemen, maar een uitdrukking van krachten die veel groter zijn dan hijzelf. Hij doet precies wat hem te doen staat.

Circulair denken

In veel natuurfilosofieën bestaat het idee van schuld niet. Gebeurtenissen ontvouwen zich volgens patronen en natuurwetten waar alles en iedereen aan onderhevig is. In zijn boek De gezongen aarde beschrijft Bruce Chatwin een gesprek met een Aboriginal-hoofdman. Die legt uit dat grote crises, zoals de wereldoorlogen, voortkomen uit een manier van leven waarin de mens structureel meer neemt van de natuur dan hij teruggeeft. Hoe hoger de toren die we bouwen in ons streven naar voortdurende groei en vooruitgang, hoe groter de ravage wanneer die instort. Die instorting is onvermijdelijk. Vanuit taoïstisch perspectief is er altijd de onverbiddelijke naar evenwicht strevende beweging tussen yin en yang. Het idee dat we ons kunnen vastklampen aan groei, licht en vooruitgang en verval, duisternis en afbraak kunnen vermijden, is een fundamentele misvatting. Toch is dat precies wat we al eeuwen proberen. We denken dat we steeds slimmer worden, dat onze uitvindingen de wereld beter maken, dat we steeds rijker kunnen worden, dat ons leven steeds comfortabeler moet worden en dat groei eindeloos kan doorgaan. Maar die beweging kent grenzen. Het bestaan is geen lijn die steeds verder kan stijgen; het is een cyclus.

Burn-out

De voortdurende drang naar meer, hoger en sneller maakt ons rusteloos en ontevreden. De ongelijkheid groeit, de spanning in de samenleving neemt toe en de natuur raakt uit balans. Toch kunnen we de weg terug niet vinden, want we willen geen welvaart en comfort inleveren. Maar de dynamiek van yin en yang laat zich niet stoppen. Net als iemand die op weg is naar een burn-out, kunnen we nog best lang doorgaan en de spanning negeren, maar op een gegeven moment is het echt op. Dan volgt de omslag naar de yin. In mijn praktijk zie ik dat er vaak een vervelende leidinggevende nodig is om de kwetsbaarheden en valkuilen van iemand bloot te leggen. Zo zie ik Donald Trump: niet als oorzaak of schuldige , maar als katalysator. Als we ‘God’ begrijpen als de wetmatigheid van de natuur, dan is Trump een soort goddelijke sloopkogel: een kracht die afbreekt wat niet langer houdbaar is. Hij duwt de toren omver. Trump werd gekozen omdat hij welvaart beloofde, maar wat hij komt brengen is ontmanteling. Hij legt de zwakte bloot van een systeem dat rust op een niet-duurzame manier van leven. Welbeschouwd heeft deze man niet meer of minder macht dan jij en ik.

De Tao terugvinden

Ik weet niet hoe het verder zal gaan met de wereld. Wat ik wel weet, is dat de angst of andere emoties die ik ervaar door gebeurtenissen in de wereld, van mij zijn. Niemand anders is daarvoor verantwoordelijk. De enige die ermee kan werken, ben ik zelf. De angst is mijn persoonlijke yin, iets waar ik me toe te verhouden heb. Wanneer ik die niet wegduw, maar daarnaar afdaal en die erken en omarm, verandert mijn perspectief. Ik hoef geen schuldigen meer aan te wijzen, want ik zie dat de oorzaak van mijn onrust en mijn angst niet buiten mij ligt, maar in mijn eigen reactie op wat er gebeurt. Ik ervaar rust en vertrouwen op een diepere laag in mezelf. Dan kan ik van betekenis zijn voor de kring van mensen om me heen. Dit is de manier waarop ik wil leven. Dat lukt me niet altijd, maar dat geeft niet. Ik ben een mens en ik ben op weg. De Tao en de wet van yin en yang zijn eeuwig en dus eindeloos geduldig. We mogen steeds opnieuw de weg (een ander woord voor Tao) kwijtraken, maar kunnen deze ook steeds opnieuw weer opzoeken.

Daodynamica

Met de school voor daodynamica willen we de taoïstische, cyclische en verbindende manier van kijken een plek geven in het therapeutisch landschap. Daodynamica is geen methode of stappenplan om van problemen af te komen. Het leert je jezelf, de ander en de wereld open, liefdevol en onverschrokken te ontmoeten. Zo kun je, ook als alles donker en dreigend lijkt, het licht van de nieuwe lente verwelkomen en dat toelaten in je hart.

Wil je reageren op dit blog? Dat kan hieronder.